< terug
De Avonden / Gerard Reve - met Thomas Cammaert, Bas Keijzer, Hanne Arendzen e.a.
za 11 december 2010 | 20:15 uur
Grote Zaal
Grote Zaal
geweest
- normaal
- € 22,00
- vrienden
- € 20,00
- CJP
- € 20,00
Het is een enorme uitdaging om Gerard Reve's debuutroman De Avonden (1947) te transformeren tot een boeiend toneelstuk aangezien het gaat over het oersaaie en kleinburgerlijk naoorlogs Nederland. Toch is dit regisseur Leon van der Sanden gelukt, mede dankzij de bijtende humor en de veelbelovende jonge hoofdrolspeler Thomas Cammaert.
Het verhaal gaat over de laatste 10 dagen van 1946 in het leven van de drieëntwintigjarige Frits van Egters. Deze heeft een saaie kantoorbaan en woont nog bij zijn ouders. Frits fungeert zowel in het boek als het stuk als verteller van zijn eigen verhaal. Een verhaal waarin schijnbaar niet veel gebeurt. Het leven is een aaneenschakeling van oersaaie rituelen, onzinnige gesprekken en onkunde van mensen om echt met elkaar te communiceren. Het verstikkende milieu drijft Frits de kast op, maar levert ook mooi theater op. Minuscule momenten waarop het avondeten ritueel verorberd wordt of dat de broer van Frits in een zeer ongemakkelijke stilte een kopje thee drinkt zijn ijzersterk.
foto's: Leo van Velzen
Het tempo van de voorstelling ligt vanwege de inherente thematiek soms wat laag, maar de sleur wordt doorbroken met de karakteristieke pikzwarte humor van Reve. Cammaert is ook een indrukkwekkende Frits en staat vrijwel constant op het toneel. De vele cynische opmerkingen zijn vaak in de roos en zijn mimiek hierbij ook. Ook is hij geobsedeerd met kaal worden, ouderdom, en enge ziektes. Deze harde faÇade naar de buitenwereld toe is vooral om de ware Frits te maskeren. Een Frits die nog zoekend is en zijn eigen identiteit tracht te vormen. Deze speurtocht vormt de tragiek van de voorstelling en ook hier weet Cammaert de juiste toon te treffen. Zo zijn de meest ontroerende momenten die waarin Frits iets belangrijks over zichzelf aan zijn vader tracht te vertellen, maar telkens niet doorzet en weer over onnozele zaken begint te blaten.
Het compacte ensemble van 'De Avonden' vormt een sterke eenheid, waarbij m.n. Bas Keijzer en Marie-Christine de Both als de ouders het toonbeeld van kleinburgerlijkheid zijn. Hun creaties zijn echter niet zonder compassie. Frits ergert zich constant aan deze ouders, maar er zijn ook momenten waarop genegenheid naar boven komt drijven.
In 1996 bewerkte van der Sanden De Avonden reeds voor de kleinere theaterzalen, maar deze versie is gericht op de grote zalen. De enscenering en het verstikkende milieu schreeuwen echter nog steeds om een wat intiemere speelruimte, dan de meeste grote schouwburgen. De toon van Reve's boek blijft echter overeind, wat ook betekent dat de kijker soms wat geduld moet uitoefenen op de vele momenten van herhaling en saaiheid, maar in die saaiheid is vaak ook schoonheid en zwarte humor te ontdekken.
In 1996 bewerkte van der Sanden De Avonden reeds voor de kleinere theaterzalen, maar deze versie is gericht op de grote zalen. De enscenering en het verstikkende milieu schreeuwen echter nog steeds om een wat intiemere speelruimte, dan de meeste grote schouwburgen. De toon van Reve's boek blijft echter overeind, wat ook betekent dat de kijker soms wat geduld moet uitoefenen op de vele momenten van herhaling en saaiheid, maar in die saaiheid is vaak ook schoonheid en zwarte humor te ontdekken.
Foto: Erik Kriek
Klik hier voor een filmpje op youtube.
